Fiordy Norwegii poza sezonem: Geirangerfjord i Nærøyfjord w jesiennych mgłach i barwach

Gęste, białe mgły leniwie snujące się tuż nad taflą granatowej wody, zbocza gór mieniące się tysiącami odcieni rdzy, złota i pomarańczu oraz potężne kaskady wodospadów spływające w absolutnej ciszy – tak wygląda prawdziwa, surowa północ, gdy opadnie wakacyjny kurz. Kiedy wraz z końcem lata odpływają gigantyczne statki wycieczkowe, a kręte drogi pustoszeją, fiordy Norwegii poza sezonem odsłaniają swoje najbardziej mistyczne i filmowe oblicze. Dwa najsłynniejsze i wpisane na listę UNESCO zakątki – spektakularny Geirangerfjord oraz wąski, otoczony pionowymi ścianami skalnymi Nærøyfjord – jesienią nabierają niezwykłej głębi. Brak tłumów na punktach widokowych typu Flydalsjuvet czy Stegastein pozwala wreszcie chłonąć monumentalną przestrzeń w pełnym spokoju, choć podróżowanie o tej porze roku wymaga też uwagi: dni stają się krótsze, a część promów i górskich przełęczy stopniowo zmienia rozkłady.

Zabieramy Was na trasę przez zachodnie fiordy skąpane w jesiennych mgłach i barwach. Podpowiadamy, jak zaplanować dojazd, na co uważać na drogach w październiku oraz dlaczego właśnie ten melancholijny czas może okazać się Waszą najlepszą skandynawską przygodą.

Dlaczego jesień to najbardziej klimatyczny czas na odkrywanie norweskich fiordów?

Jesień w zachodniej Norwegii (Vestlandet) to wybór najlepszego możliwego nastroju do kontemplowania skandynawskiej przyrody:

• Eksplozja jesiennych barw w surowym krajobrazie. Brzozy karłowate, osiki, dęby i paprocie porastające strome zbocza fiordów zmieniają kolor na intensywnie żółty, rdzawy i bordowy. Kontrast tych ciepłych odcieni z ciemnymi bazaltowymi ścianami, czapami śniegu na najwyższych szczytach i głębokim granatem wód morskich tworzy pejzaż niemożliwy do zobaczenia w letniej zieleni.
• Mistycyzm chmur i wodospadów. Jesień przynosi częstsze opady i wilgoć, co wbrew pozorom jest gigantycznym atutem krajobrazowym fiordów. Setki sezonowych wodospadów, które w sierpniu wysychają, jesienią znowu ryczą pełną piersią, zasilane deszczami i topniejącym na wierzchołkach śniegiem. Nisko zawieszone chmury i jęzory mgieł pełzające po powierzchni wody nadają fiordom prawdziwie wikingowego, nordyckiego charakteru.
• Absolutna cisza i samotność na szlaku. Najbardziej spektakularne platformy widokowe, na których latem trzeba czekać w kolejce do barierki, jesienią masz na wyłączność. Słychać jedynie szum wiatru, ryk spadającej wody i krzyki mew.
• Krystalicznie czyste powietrze i rześkość: Powietrze po letnich upałach staje się ostre, czyste i przejrzyste. Każdy wdech pachnie wilgotnym mchem, sosnowym lasem i słoną morską bryzą.

Geirangerfjord jesienią: wodospad Siedem Sióstr i punkty widokowe Flydalsjuvet oraz Ørnesvingen bez tłumów

Liczący 15 kilometrów długości Geirangerfjord, będący odnogą Storfjordu, uchodzi za archetyp norweskiego fiordu. Otoczony pionowymi ścianami skalnymi wznoszącymi się na wysokość ponad 1400 metrów n.p.m., wygląda jak baśniowa rysa w skorupie ziemskiej.

Wodospad Siedem Sióstr i Zalotnik

Jedną z największych atrakcji fiordu jest kaskada Siedmiu Sióstr (De syv søstre). Siedem oddzielnych strumieni wody spada z wysokości ponad 250 metrów prosto w odmęty fiordu. Naprzeciwko nich znajduje się potężny wodospad Zalotnik (Friaren), którego strumień rozchodzi się w kształt butelki. Według legendy Zalotnik bezskutecznie oświadczał się każdej z siedmiu sióstr, aż w końcu z rozpaczy sięgnął po butelkę alkoholu. Jesienią, dzięki opadom deszczu, kaskady odzyskują swoją pełną masę wodną, prezentując się znacznie okazalej niż w wysuszonych miesiącach letnich.

Punkty widokowe bez pośpiechu

Wizyta jesienią pozwala docenić dwa legendarne punkty widokowe bez autokarowego zgiełku:

• Flydalsjuvet: Położony na południe od miejscowości Geiranger. To stąd pochodzą najbardziej klasyczne fotografie przedstawiające fiord wcinający się w głąb lądu. Znajduje się tu słynne kamienne krzesło królowej Sonji oraz zawieszona nad przepaścią skalna półka, która w jesiennej mgle wygląda jak zawieszona w próżni.
• Droga Orłów (Ørnesvingen): Najbardziej stromy odcinek szosy nr 63 wspinający się w stronę Eidsdal. Składa się z 11 ostrych serpentyn. Na najwyższym zakręcie wybudowano platformę widokową zawieszoną 620 metrów nad taflą wody. Jesienią, gdy zbocza pokrywają się żółcią i miedzią, widok stąd w kierunku wodospadu Siedem Sióstr i majaczącej w dali wioski Geiranger zapiera dech w piersiach.

Nærøyfjord z perspektywy wody: elektryczny rejs po najwęższym fiordzie świata z listy UNESCO

Podczas gdy Geirangerfjord zachwyca monumentalną szerokością i wysokością, Nærøyfjord w regionie Sogn og Fjordane to kwintesencja dramatyzmu i ciasnoty. Jest uznawany za najwęższy fiord na świecie – w swoim najwęższym punkcie w pobliżu osady Bakka tafla wody ma zaledwie 250 metrów szerokości, podczas gdy otaczające go pionowe ściany skalne wystrzeliwują w niebo na niemal 1200 metrów.

Ekologiczny rejs cichym katamaranem elektrycznym

Najlepszym sposobem na doświadczenie Nærøyfjordu jest jednak rejs statkiem wycieczkowym kursującym na trasie Flåm – Gudvangen:

• Na tej trasie pływają ultranowoczesne, całkowicie elektryczne statki hybrydowe (Vision of the Fjords oraz Future of the Fjords), których architektura inspirowana jest wijącymi się szlakami górskimi.
• Wpłynięcie w głąb wąskiego kanionu z całkowicie wyłączonymi silnikami spalinowymi, w absolutnej, nienaruszonej ciszy, to doświadczenie mistyczne. Statek bezszelestnie przecina taflę wody, a pasażerowie mogą podziwiać odbijające się w lustrze morza jesienne lasy i strome skały, z których co chwilę spływają warkocze wodospadów.
• Zewnętrzne, szerokie kładki spacerowe katamaranu pozwalają na swobodny spacer na świeżym powietrzu. Natomiast wielkie panoramiczne szyby w ogrzewanych salonach wewnętrznych zapewniają komfort termiczny, gdy na zewnątrz powiewa rześki wiatr.

Flåmsbana i punkt widokowy Stegastein: spektakularna panorama w złoto-miedzianych barwach

Będąc w rejonie Nærøyfjordu i Aurlandsfjordu, nie można jednak pominąć 2 cudów skandynawskiej inżynierii i architektury, wokół urokliwej osady Flåm.

Flåmsbana: najbardziej stroma kolej normalnotorowa

Legendarna linia kolejowa łącząca stację kolejową Myrdal (położoną na wysokogórskim płaskowyżu Hardangervidda na wysokości 866 m n.p.m.) z portem Flåm nad brzegiem fiordu (2 m n.p.m.).

• Pociąg pokonuje dystans 20 kilometrów i ponad 860 metrów różnicy poziomów bez zębatek, wspinając się po stromych zboczach doliny Flåmsdalen.
• Trasa prowadzi przez 20 tuneli wykutych ręcznie w skałach.
• Jesienią podróż Flåmsbaną przypomina seans filmowy: zjeżdżasz z chłodnych, surowych partii wysokogórskich pokrytych pierwszymi opadami śniegu wprost do bajecznie kolorowej, złocisto-rudej doliny pełnej starych drewnianych farm i rwących rzek. Pociąg zatrzymuje się także na krótki postój przy potężnym, huczącym wodospadzie Kjosfossen.

Platforma widokowa Stegastein

Z miasteczka Aurland wąska droga wspina się serpentynami na wysokość 650 metrów nad taflę fiordu. To tutaj powstała Stegastein. To futurystyczna platforma wykonana z drewna i stali, która wysuwa się w powietrze na odległość 30 metrów nad przepaścią. Jej koniec zwieńczony jest taflą bezpiecznego, niewidocznego z daleka szkła pochylonego pod kątem. Stojąc na samej krawędzi, masz wrażenie lewitowania nad Aurlandsfjordem.

Logistyka poza sezonem: rozkłady promów, stan dróg górskich i zmienna pogoda

Jesienna podróż po Norwegii wymaga staranniejszego planowania niż letni wyjazd. Po 1 października część infrastruktury turystycznej zaczyna przygotowania do zimy:

• Zamykanie dróg wysokogórskich. Najważniejsza kwestia to przejezdność dróg. Słynna Droga Trolli (Trollstigen) oraz trasa przez płaskowyż Aurlandsfjellet (Śnieżna Droga) w zależności od pierwszych opadów śniegu i gołoledzi mogą zostać zamknięte pod koniec października lub na początku listopada. Zawsze sprawdzaj aktualny stan dróg na oficjalnej stronie vegvesen.no (Statens vegvesen). W przypadku zamknięcia Śnieżnej Drogi alternatywą jest całoroczny Tunel Lærdal (Lærdalstunnelen). To najdłuższy drogowy tunel świata liczący aż 24,5 kilometra, wyposażony w błękitno-żółte jaskinie świetlne imitujące wschód słońca.
• Rozkłady promów. Promy lokalne i turystyczne katamarany pływają przez cały rok. Jednak od października przechodzą na zimowy rozkład jazdy, co oznacza mniejszą liczbę kursów dziennie. Zawsze rezerwuj bilety na rejs Flåm–Gudvangen lub Geiranger–Hellesylt online z wyprzedzeniem lub sprawdzaj godziny pierwszych i ostatnich odpłynięć.
• Wypożyczenie samochodu z oponami zimowymi. Warto wiedzieć, że w Norwegii prawo nakazuje dostosowanie opon do panujących warunków. Od połowy października w rejonach górskich konieczne są opony zimowe (piggfrie vinterdekk lub opony z kolcami). Wynajmując auto w Oslo, Bergen czy Ålesund, upewnij się w wypożyczalni, że pojazd posiada już odpowiednie ogumienie.
• Krótszy dzień. We wrześniu dzień ma jeszcze standardową długość, jednak pod koniec października słońce wschodzi około godziny 08:30 i zachodzi po 17:00. Dlatego też, planuj aktywności na punktach widokowych i rejsy w optymalnym oknie świetlnym między 10:00 a 15:30.

Co spakować i jak zaplanować trasę: praktyczne wskazówki przed jesienną wyprawą nad fiordy

Skandynawskie przysłowie mówi: „Nie ma złej pogody, są tylko nieodpowiednie ubrania”. Aby cieszyć się jesiennymi fiordami, Twój ekwipunek musi sprostać wymaganiom oceanicznego klimatu:

• Zasada trzech warstw (warstwy termiczne)
  • Warstwa 1 (bazowa): Bielizna termoaktywna z wełny merynosa (merino wool), która grzeje nawet wtedy, gdy jest wilgotna, i doskonale odprowadza pot.
  • Warstwa 2 (izolacyjna): Bluza polarowa, lekka kurtka puchowa lub wełniany sweter.
  • Warstwa 3 (ochronna): Solidna kurtka i spodnie z membraną przeciwwietrzną i przeciwdeszczową (Gore-Tex lub odpowiednik o wysokiej wodoodporności). Na otwartym pokładzie promu porywisty jesienny wiatr w połączeniu z aerozolem wodnym potrafi szybko wychłodzić organizm.
• Wodoodporne obuwie trekkingowe: Zapomnij więc o miejskich tenisówkach. Ścieżki na punktach widokowych, drewniane kładki i podejścia bywają mokre, pokryte śliskimi liśćmi lub cienką warstwą szronu. Buty z membraną i agresywnym bieżnikiem to podstawa bezpieczeństwa.
• Termos i suchy prowiant: Wiele małych kawiarni i sklepów w małych wioskach fiordowych kończy sezon letni wraz z końcem września. Dodatkowo przed wyruszeniem w trasę przygotuj gorącą herbatę lub kawę w termosie. Zrób też zakupy spożywcze w większych marketach (Rema 1000, Kiwi, Coop Extra) w miastach takich jak Voss, Sogndal czy Stranda.

Gdzie się zatrzymać? Polecane noclegi w pobliżu fiordów

Jesienią historyczne hotele nad fiordami oferują znacznie niższe stawki niż w szczycie wakacji. Oto trzy wybitne sprawdzone przez nas noclegi.

Hotel Union Geiranger Bad & Spa (Geiranger)

To legendarny, rodzinny hotel z wielowiekową tradycją (prowadzony przez tę samą rodzinę od 1899 roku). Wznosi się na wzgórzu tuż nad Geirangerfjordem. Z okien pokoi i tarasów rozpościera się niczym nieprzesłonięty widok na wody fiordu i wodospady. Jednak największym atutem obiektu jest luksusowa strefa Union Spa z podgrzewanym basenem wewnętrznym i zewnętrznym, saunami oraz gorącymi wannami z hydromasażem na świeżym powietrzu. Dodatkowo kąpiel w parującym, ciepłym basenie z widokiem na zamglony fiord i opadające jesienne liście to kwintesencja skandynawskiego relaksu. Na miejscu działa też znakomita restauracja serwująca dania na bazie lokalnej jagnięciny, ryb i leśnych grzybów.

Fretheim Hotel (Flåm)

To zabytkowy, czterogwiazdkowy hotel o niezwykłym klimacie. Usytuowany jest w samym centrum Flåm, zaledwie 2 minuty spacerem od stacji kolei Flåmsbana i przystani promowej na Nærøyfjord. Obiekt powstał pod koniec XIX wieku jako rezydencja dla zamożnych brytyjskich lordów przyjeżdżających na połów łososi. Architektura harmonijnie łączy historyczne drewniane skrzydło z zabytkowymi meblami oraz nowoczesną, przeszkloną część z panoramicznym widokiem na fiord i góry. W hotelowej restauracji Arven serwowane są tradycyjne specjały kuchni norweskiej przygotowywane z produktów od lokalnych rolników z doliny Aurland. To bezkonkurencyjna baza logistyczna do eksploracji Nærøyfjordu bez konieczności porannych dojazdów.

Flåm Marina (Flåm)

Urokliwy kompleks nowoczesnych apartamentów usytuowany bezpośrednio przy linii brzegowej fiordu, około 10 minut spacerem od centrum Flåm. Każdy apartament posiada w pełni wyposażoną kuchnię, łazienkę oraz przestronny salon z prywatnym balkonem zawieszonym niemal nad samą wodą. Szum fal rozbijających się o pomost i widok na sunące w milczeniu elektryczne statki tworzą intymny, kojący klimat. Obiekt oferuje także własną restaurację i kawiarnię na molo. Dlatego też po chłodnym dniu na szlaku można napić się gorącej czekolady lub zjeść tradycyjną norweską zupę rybną (fiskesuppe).

Podsumowanie

Wyprawa nad Geirangerfjord i Nærøyfjord jesienią to podróż w głąb najczystszej, nieskażonej komercją natury Północy. Miedziano-złote lasy odbijające się w granatowych wodach, gęste mgły otulające szczyty oraz rejs elektrycznym statkiem w wąskim gardle Nærøyfjordu składają się na doświadczenie absolutnie unikalne. Gdy na punktach widokowych milkną wielojęzyczne tłumy, a w powietrzu czuć zapach zimy schodzącej z lodowców, norweskie fiordy odkrywają przed Tobą swoją prawdziwą, nieujarzmioną duszę.

Zobacz także: Preikestolen czy Trolltunga? Porównanie trudności szlaków i przygotowanie dla rodzin

Autorka: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim. Ulubione miejsce do pracy: wyspa Korčula w Chorwacji.